گزارش بخشی از سخنرانی مهندس رحیم بندویی در پارلمان بریتانیا: تأکید بر فدرالیسم دموکراتیک و پایان تمرکزگرایی در ایران/ عکس و و یدیو
مهندس رحیم بندویی، از اعضای حزب مردم بلوچستان، روز ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ در نشستی در پارلمان بریتانیا با موضوع «آینده ایران و دیدگاه ملتهای حاشیهای» سخنرانی کرد. این نشست با میزبانی مرکز امور کردی بریتانیا برگزار شد و شماری از نمایندگان پارلمان، فعالان سیاسی و مدافعان حقوق بشر در آن حضور داشتند.
بندویی در آغاز سخنان خود ضمن قدردانی از برگزارکنندگان، گفت که نهتنها بهعنوان یک فعال سیاسی بلوچ، بلکه بهعنوان «صدای جوامعی که رنج آنان کمتر شنیده شده» سخن میگوید. او با اشاره به وضعیت بلوچها، کردها، عربهای اهوازی، ترکمنها، آذریها، لرها و دیگر ملتهای غیرفارس در ایران، حکومتهای متمرکز در دوران پهلوی و جمهوری اسلامی را به اعمال تبعیض ساختاری متهم کرد و گفت مبارزه این ملتها علیه استبداد، حذف سیاسی و انکار کرامت انسانی است.
وی در ادامه با تشریح وضعیت بلوچستان اظهار داشت که با وجود منابع طبیعی غنی و موقعیت راهبردی، مناطق بلوچنشین همچنان از محرومترین و توسعهنیافتهترین مناطق ایران به شمار میروند و بالاترین میزان اعدام را دارند. او فقر مزمن، بیکاری، نبود خدمات درمانی مناسب، محرومیت آموزشی، بحران آب، بیتوجهی زیستمحیطی، حذف سیاسی، تبعیض مذهبی علیه اهل سنت و فضای شدید امنیتی و نظامی را از مهمترین مشکلات مردم بلوچ عنوان کرد.
بندویی تمرکز کامل قدرت در تهران را عامل اصلی توسعهنیافتگی مناطق حاشیهای دانست و تأکید کرد که ساختار سیاسی حاکم در ایران، چه در دوران پادشاهی و چه در جمهوری اسلامی، همواره بر تمرکز قدرت و تحمیل وحدت از راه زور و کنترل استوار بوده است. به گفته او، سرکوب تنوع قومی، زبانی، مذهبی و فرهنگی نهتنها ثبات ایجاد نکرده، بلکه موجب گسترش بیاعتمادی، نارضایتی و ناآرامی شده است.
این فعال سیاسی بلوچ در بخش دیگری از سخنان خود، «نظام مردمسالار فدرال» را راهکاری برای آینده ایران توصیف کرد و گفت فدرالیسم به معنای تجزیه کشور نیست، بلکه به معنای تقسیم عادلانه و مردمسالارانه قدرت است. او توضیح داد که در چنین ساختاری، برابری شهروندی برای همه ملتها، کاهش تمرکز قدرت سیاسی، خودگردانی منطقهای در چارچوب ایران واحد، حفظ حقوق زبانی و فرهنگی، توزیع عادلانه ثروت ملی، استقلال دستگاه قضایی و برگزاری انتخابات آزاد تضمین میشود.
بندویی همچنین تأکید کرد که بسیاری از کشورهای موفق جهان، تنوع قومی و فرهنگی را بهعنوان نقطه قوت پذیرفتهاند و ایران آینده نیز نمیتواند بر پایه سلطه یک قومیت، یک اندیشه یا یک مرکز قدرت اداره شود، بلکه باید به شراکتی میان همه ملتهای تاریخی ساکن ایران تبدیل گردد.
او با اشاره به وضعیت انسانی در مناطق محروم گفت هنگامی که کودکان از آموزش، مادران از خدمات درمانی و فعالان مدنی از آزادی محروم میشوند و جوامع بهعنوان تهدید امنیتی دیده میشوند، مسئله تنها منطقهای نیست، بلکه موضوعی مربوط به کرامت انسانی است.
بندویی ضمن رد خشونت علیه غیرنظامیان، فرقهگرایی و نفرتپراکنی، اعلام کرد که جنبشهای ملتهای حاشیهای خواهان تحول مردمسالارانه از مسیر مشارکت سیاسی، همبستگی جهانی و بهرسمیتشناختهشدن حقوق بنیادین هستند. او از دولتهای مردمسالار، از جمله بریتانیا، خواست از مدافعان حقوق بشر و جامعه مدنی حمایت کرده، صدای ملتهای حاشیهای را تقویت کنند و از گذار مسالمتآمیز به سوی مردمسالاری پشتیبانی نمایند.
وی در پایان سخنان خود تأکید کرد که مردم بلوچ و دیگر ملتهای محروم ایران خواهان امتیاز ویژه نیستند، بلکه برابری، کرامت انسانی و مشارکت برابر در آینده کشور را مطالبه میکنند. بندویی افزود که تحقق مردمسالاری پایدار در ایران تنها زمانی ممکن خواهد بود که همه ملتهای ساکن کشور بهعنوان شریکانی برابر در آینده ایران مورد احترام و توجه قرار گیرند.
