به مناسبت اقدام جهانی در همبستگی با مردم بلوچستان “بلوچستان یک قرن تبعیض و سرکوب” ضرورت همبستگی جهانی ـ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶
بلوچستان؛ یک قرن تبعیض و سرکوب، ضرورت همبستگی جهانی
به مناسبت اقدام جهانی در همبستگی با مردم بلوچستان ـ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶
مردم بلوچستان در بیش از یک قرن گذشته، از زمان فتح نظامی و سلب حاکمیت خود، با سیاست‌های تبعیض‌آمیز، سرکوب سیاسی و محرومیت سازمان‌یافته روبه‌رو بوده‌اند. حکومت مرکزی با محدود کردن مشارکت سیاسی بلوچ‌ها، جلوگیری از رشد نهادهای مستقل و تضعیف پیوندهای تاریخی و فرهنگی آنان، زمینهٔ عقب‌ماندگی و محرومیت این منطقه را فراهم کرده است. چنان‌که آقای زاهدی در مصاحبه‌ای درباره سیاست حکومت در قبال بلوچ‌ها گفته است: «تلاش ما این بود که تا حد ممکن آن‌ها را از نظر سیاسی ضعیف و عقب‌مانده و نامتحد نگاه داریم.» تقسیم سرزمین بلوچستان و الحاق بخش‌هایی از آن به مناطق همجوار نیز در راستای تضعیف هویت و پیوندهای تاریخی این مردم صورت گرفته است.
با استقرار جمهوری اسلامی، این سیاست‌ها نه‌تنها پایان نیافت، بلکه در بسیاری زمینه‌ها ابعاد گسترده‌تری پیدا کرد. بلوچستان به‌تدریج به منطقه‌ای با مدیریت امنیتی و نظامی تبدیل شد و مطالبات سیاسی، مدنی و اقتصادی مردم، به‌جای پاسخ‌گویی، با برخوردهای امنیتی مواجه گردید.
مردم بلوچ، به دلیل هویت ملیتی و تعلق مذهبی اهل سنت، با تبعیض‌های مضاعف روبه‌رو هستند. محدودیت در دسترسی به مناصب مدیریتی و سیاسی، تبعیض در استخدام و فرصت‌های شغلی، محرومیت از مشارکت مؤثر در اداره امور منطقه و محدودیت‌های فرهنگی و زبانی، بخشی از این وضعیت است. کودکان بلوچ نیز از حق آموزش به زبان مادری محروم‌اند و بسیاری از آنان به دلیل فقر، کمبود مدارس و امکانات آموزشی، از تحصیل بازمی‌مانند.
نقض حق حیات در بلوچستان ابعادی هولناک دارد. اعدام‌های گسترده، به‌ویژه اعدام زندانیان بلوچ با اتهامات مربوط به مواد مخدر، بازداشت‌های خودسرانه، ناپدیدسازی قهری و صدور احکام سنگین پس از محاکمات ناعادلانه، از جلوه‌های مستمر سرکوب است. نیروهای نظامی و امنیتی نیز بارها به شهروندان غیرمسلح، معترضان و سوخت‌بران تیراندازی کرده‌اند.
جمعه خونین زاهدان در ۸ مهر ۱۴۰۱، که در آن بیش از صد نفر از مردم و نمازگزاران به دست نیروهای حکومتی کشته شدند، یکی از آشکارترین نمونه‌های این خشونت است. سرکوب معترضان، بازداشت و مجروح کردن زنان و کودکان و ادامه فشار بر خانواده‌های جان‌باختگان و دادخواهان، نشان‌دهنده فقدان پاسخ‌گویی در برابر این جنایت‌هاست.
در کنار سرکوب سیاسی و امنیتی، محرومیت اقتصادی و اجتماعی نیز زندگی مردم را تحت تأثیر قرار داده است. فقر گسترده، بیکاری، نبود زیرساخت‌های اساسی، کمبود آب آشامیدنی سالم، ضعف امکانات درمانی و آموزشی و فقدان فرصت‌های شغلی، بخش بزرگی از جامعه را در شرایط دشوار معیشتی قرار داده است.
شمار زیادی از مردم برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی به مشاغل پرخطر، از جمله سوخت‌بری، روی آورده‌اند و جان خود را در تیراندازی نیروهای مرزی و حوادث جاده‌ای از دست می‌دهند. کودکان و بزرگسالان فاقد شناسنامه نیز از حقوق اولیه‌ای چون آموزش، درمان و برخورداری از خدمات عمومی محروم می‌مانند. زنان بلوچ نیز علاوه بر تبعیض‌های قومی و مذهبی، با محرومیت‌های آموزشی، اقتصادی و اجتماعی و دسترسی نابرابر به خدمات بهداشتی و درمانی مواجه‌اند.
جنبش «زن، زندگی، آزادی» و اعتراضات سراسری، ابعاد تبعیض علیه ملیت‌ها و اقوام ساکن ایران را بیش از پیش آشکار کرد. جمعه‌های اعتراضی و دادخواهانه مردم بلوچستان نیز نشان داد که مطالبات آنان صرفاً اقتصادی نیست، بلکه آزادی، برابری، کرامت انسانی و پایان دادن به تبعیض و سرکوب را در بر می‌گیرد.
در چنین شرایطی، اقدام جهانی در همبستگی با مردم بلوچستان، ابتکاری ارزشمند برای شکستن سکوت، جلب توجه افکار عمومی جهان و به‌رسمیت شناختن رنج و مطالبات این مردم است. از طراحان این ابتکار، به‌ویژه کمیته جهانی مبارزه با اعدام، و همه سازمان‌ها، نهادها و فعالانی که در برنامه‌ریزی و برگزاری آن مشارکت کرده‌اند، صمیمانه قدردانی می‌کنیم.
دفاع از حقوق مردم بلوچستان، دفاع از حقوق بشر، عدالت و برابری برای همه مردم است. پایان دادن به تبعیض و سرکوب، آزادی زندانیان سیاسی، محاکمه آمران و عاملان جنایت‌ها و تضمین حقوق برابر و حق مشارکت مردم بلوچستان در تعیین سرنوشت خویش، ضرورتی برای دستیابی به جامعه‌ای آزاد، دموکراتیک و برخوردار از همزیستی مسالمت‌آمیز است.
زنده باد همبستگی جهانی با مردم بلوچستان!
حزب مردم بلوچستان
نوامبر ۲۰۲۶